Jaki wybrać komin stalowy czy ceramiczny?

Jakie są zalety komina ceramicznego?

Wykorzystanie do budowy komina z elementów ceramicznych znacznie upraszcza stawianie konstrukcji jedno- i wielokanałowych – spalinowych oraz wentylacyjnych.

Kominy takie można wznosić nie tylko w trakcie budowy domu, ale również później oraz przy pracach modernizacyjnych. Nie wymagają one oddzielnego fundamentowania i mogą być oparte również na stropie. Dużą zaletą tych kominów jest to, że są dostępne w prefabrykatach do łatwego montażu. 

Kominy z prefabrykatów może zostać dostawiony do ściany zewnętrznej bądź wewnętrznej, a kominy z ociepleniem (z wełny mineralnej otulającej wkład wewnętrzny) można zamontować na zewnątrz budynku jako wolno stojący. Ceramiczne, wewnętrzne elementy takich kominów wykonane są z kamionki kwasoodpornej lub ceramiki szamotowej i dlatego mogą one współpracować z kotłami olejowymi oraz gazowymi – są bardzo odporne na niszczące działanie kondensatu. Na zewnętrzną obudowę producenci prefabrykatów kominowych oferują elementy z betonu lekkiego lub ceramiki. 

Kominy ceramiczne mogą być jednokanałowe do odprowadzenia spalin lub mieć konstrukcję uwzględniająca również kanał wentylacyjny. To drugie rozwiązanie jest szczególnie korzystne, gdy komin ma współpracować z kominkiem lub kotłem umieszczonym w oddzielnej kotłowni. 

Przy montażu komina prefabrykowanego, najpierw łączy się (na zaprawę lub kit kwasoodporny) elementy wkładu wewnętrznego, następnie gdy jest to przewidziane wkłada się ocieplenie, a na końcu montuje się segmenty obudowy zewnętrznej. Taki komin najlepiej kupić z systemowym trójnikiem przyłączeniowym do połączenia kanału z kotłem oraz z wyczystką (najniższa część komina, którą trzeba czyścić ze zbierającego się tam kondensatu, będącego produktem ubocznym spalania). 

Jeżeli taki komin będzie umieszczony we wnętrzu domu, a jego ceramiczny wygląd nie będzie pasował do wystroju, można go zamaskować płytami gipsowo-kartonowymi lub otynkować. Część wystającą ponad dach również można otynkować, jednak trwalsze będzie obłożenie jej, np. płytkami klinkierowymi. Jeżeli do obmurowania komina użyje się cegieł, będzie konieczne wykonanie dla nich oparcia na dachu (to się może wiązać z koniecznością zdjęcia fragmentu pokrycia). Taką płytę podpórkową również można kupić jako element prefabrykowany, tak samo jak czapy osłaniające wierzch komina. 

Jakie są zalety komina stalowego?

W tym przypadku dostępne są dwa rozwiązania:

- wkład stalowy - który można umieścić w istniejącym kominie murowanym  lub kanale wentylacyjnym,

- jako konstrukcja samodzielna w kilku wariantach.

Elementy komina mające kontakt ze spalinami wykonane są ze stali kwasoodpornej. Zależnie od tego, czy komin ma odprowadzać spaliny z kotłów gazowych, czy też będzie współpracował z kotłem na paliwo stałe, przewody mają różną grubość ścianek i produkowane są z odmiennych gatunków stali.

W większości stalowych systemów kominowych temperatura spalin może dochodzić do 600°C.

Wkład kominowy może być sztywny - wtedy rurę wstawia się w istniejący komin, o ile jest on prosty i bez żadnych załamań, lub elastyczny - można rurę wpuścić również do kanału o większych krzywiznach (takimi giętkimi przewodami można połączyć kominek z kanałem dymowym). 

Samodzielny komin stalowy to najczęściej jednokanałowa konstrukcja przystosowana do odprowadzania produktów spalania z kotłów gazowych, olejowych, na paliwa stałe lub z kominków opalanych drewnem. Jest przystosowany do montażu wewnątrz lub na zewnątrz domu. Ma niewielki (w porównaniu z ceramicznym) ciężar, dlatego nie wymaga specjalnego oparcia w postaci fundamentu - wystarcza konsola wsporcza lub stojak. 

Kominy jednościenne są w zasadzie podobne do sztywnych wkładów kominowych, różni je jedynie sposób oparcia i zamocowania.

Komin wyposażony jest w uchwyty mocujące, podparcia (konsola lub stojak) oraz obudowę części nad dachowej. Poszczególne odcinki rur łączy się kielichowo lub za pomocą obejmy zaciskowej. Komin jednościenny może być montowany wyłącznie wewnątrz domu.

Taką konstrukcję dla bezpieczeństwa osłania się izolacją cieplną (najlepsze są do tego specjalne kształtki ze sprasowanej wełny mineralnej) i np. ekranem z płyt gipsowo-kartonowych, gipsowo-włóknowych bądź obmurowuje bloczkami betonu komórkowego. Można go również pozostawić bez osłon, jako element dekoracyjny wnętrza – w ten sposób prowadzone są najczęściej rury dymowe z ustawionego pośrodku pomieszczenia kominka.

Nieosłonięte rury zwiększają, oczywiście, efektywność ogrzewania, ale trzeba pamiętać w tym przypadku o bezpieczeństwie – przynajmniej 30 cm musi dzielić przewód kominowy od wszelkich palnych elementów wyposażenia domu oraz konstrukcyjnych. 

Kominy dwuścienne przystosowane są do montażu na zewnątrz domu. A zawdzięczają to swojej budowie – wewnętrzna rura spalinowa, izolacja cieplna i druga rura ze stali nierdzewnej lub aluminiowej. Taki komin jest wygodny, gdy kocioł ma stanąć w miejscu uniemożliwiającym podłączenie go do istniejącego kanału kominowego lub wentylacyjnego.

Ale to, oczywiście, nie jedyny argument za decyzją o takim kominie – jest on na tyle atrakcyjny, że można z niego uczynić element architektoniczny bryły budynku. Kominy dwuścienne mocuje się do ściany obejmami zaciskowymi i opiera na konsoli wsporczej.

Jest on również wyposażony w wyczystkę oraz system odprowadzenia kondensatu. Na szczycie takiego komina znajduje się tzw. ustnik, który powinno się przykryć daszkiem przeciwdeszczowym, a najlepiej obrotową nasadą poprawiającą ciąg kominowy. 

Kominy powietrzno-spalinowe również mają bardzo ciekawą budowę. A to dlatego, że oprócz odprowadzania spalin, również doprowadzają powietrze potrzebne do pracy kotłów z zamkniętą komorą spalania oraz kondensacyjnych.

Najkrócej taką budowę można określić „rura w rurze” – spaliny odprowadzane są rurą wewnętrzną, natomiast w przestrzeni między rurami przemieszcza się świeże powietrze do palnika kotła. Rurę powietrzną przed zasysaniem spalin zabezpiecza na wylocie specjalna nasada.

Przewody powietrzno-spalinowe mogą być wyprowadzone ponad dach lub przez ścianę domu (z zewnątrz jest widoczny tylko niewielki otwór zasłonięty kratką). To drugie rozwiązanie jest wygodne, gdy nie chcemy tradycyjnie wyglądającego komina. Ale, oczywiście, przewód powietrzno-spalinowy można wstawić także w tradycyjny komin wielokanałowy lub też zamontować oddzielnie.

Zaletą przewodów powietrzno-spalinowych współpracujących z kotłami o zamkniętej komorze spalania jest całkowite oddzielenie procesu spalania od powietrza wewnątrz domu. To oznacza, że nie ma potrzeby instalowania w kotłowni dodatkowych nawiewników, nie ma też niebezpieczeństwa przedostania się spalin do pomieszczeń, a wstępne podgrzanie przez spaliny pobieranego powietrza zwiększa sprawność samego kotła. Możliwość takiego rozwiązania ogranicza długość przewodów i powstawanie zbyt dużych oporów przepływu. Tę długość – w zależności od rodzaju, mocy oraz wydajności zamontowanego wentylatora nadmuchowego – określa producent kotła.


Na polskim rynku posiadamy spory zakres różnych systemów kominowych. W kwestii rozwiązań technicznych można z całą pewnością stwierdzić, iż technologie stosowane u nas nie odbiegają od tych na Zachodzie. Nawet więcej, z uwagi na fakt, iż wciąż popularne są w Polsce paliwa na bazie węgla a także, niestety, dość powszechna jest praktyka użytkowania pieców jako urządzeń do utylizacji odpadów, wymagania dla instalacji kominowych są często znacząco wyższe niż u naszych sąsiadów.

Zalety kominów stalowych w skrócie ?

  •       Możliwość stosowania w przypadku renowacji kominów murowanych

Wkład kominowy kwasoodporny można zainstalować w istniejącym budynku, jego konstrukcja jest lekka, a modułowy system montażu umożliwia instalację wkładu „od góry”, przy minimalnych zniszczeniach w budynku (w zasadzie tylko wykucie otworu pod przyłącz urządzenia grzewczego i pod wyczystkę).

  •       Gładka powierzchnia wewnętrzna, odporność na działanie kondensatu

Ogranicza osadzanie się sadzy i penetrację kondensatu, które to zjawiska są najczęstszą przyczyną erozji kominów murowanych z cegły. Mniejsze opory przepływu (chropowatość powierzchni) niż w kominach ceramicznych pozwalają często zastosować mniejsze przekroje przewodów.

  •       Łatwy montaż

Montaż elementów komina stalowego nie jest trudny, nie wymaga specjalistycznej wiedzy (choć doświadczenie jest mile widziane) ani też wyszukanych akcesoriów (np. dedykowanych zapraw klejowych). Małe jest też ryzyko uszkodzenia (pęknięcia) elementów podczas montażu.

  •       Wysoka szczelność

Elementy kominowe są w procesie produkcji szczegółowo badane pod kątem zachowania wymaganej szczelności. Dziś żaden Polski, czy Europejski producent systemów kominowych nie może oferować produktów bez przeprowadzenia certyfikacji na znak CE. Z uwagi na mało skomplikowany montaż ryzyko rozszczelnienia instalacji podczas montażu jest niewielkie.

  •       Możliwość ponownego użycia elementów

Zwłaszcza przy użytkowaniu w instalacjach z piecami gazowymi, elementy nawet po kilku latach użytkowania są w pełni użyteczne, mogą zostać zdemontowane i ponownie zainstalowane w innym miejscu.

  •       Szeroka gama rozmiarów i możliwość wykonywania elementów nietypowych

Gama rozmiarów elementów stalowych jest praktycznie nieograniczona, w ofercie firm znajdują się nawet elementy o tak małej średnicy jak fi 60mm. Zaletą jest też stosunkowo duża łatwość wykonywania elementów niestandardowych – a ich koszt wykonania zwykle nie jest znacząco wyższy niż kształtek typowych, można więc dopasować instalację do danych warunków w budynku.

  •       Niższe koszty inwestycji

W większości przypadków instalacja komina stalowego jest tańsza niż popularnych kominów ceramicznych.

  •       Kominy wolnostojące

Jeśli komina w budynku nie ma, przynajmniej w bezpośredniej bliskości urządzenia grzewczego, można zdecydować się na wykonanie komina dwupłaszczowego przyściennego. Kominy takie stanowią w pełni samodzielną konstrukcję mocowaną do ściany budynku. Zalety kominów dwuściennych chromoniklowych są identyczne jak wkładów stalowych. Wewnętrzny przewód odprowadzający spaliny wykonuje się z takich samych materiałów jak wkłady kominowe. Tenże wkład otoczony jest wełną (mineralną lub ceramiczną) i płaszczem osłonowym, także wykonywanym z kwasoodpornej blachy. Jest to zdecydowanie tańsza alternatywa w stosunku do budowania całego komina ceramicznego.

  •       Przyłącza kominowe (odcinki łączące piec/kominek - z kominem)

Najczęściej są wykonywane z blach stalowej chromoniklowej (do gazu),  żaroodpornej (drewno, paliwa stałe) lub czarnej (o grubości 2mm – do paliw stałych).

Kwestie techniczne kominów stalowych:

Na początku trzeba pamiętać, że, komin stalowy należy dobrać do rodzaju paliwa, jakie będzie spalało nasze urządzenie grzewcze. Tu uniwersalność ceramiki jest jednak znacznie większa.

Do odprowadzania spalin z urządzeń gazowych poleca się elementy wykonywane ze stali 1.4404 o grubościach ścianki nie mniej niż 0,50mm (natomiast do kotłów z zamkniętą komorą spalania dedykowane są specjalne systemy powietrzno-spalinowe). Do kominków i pieców na paliwa stałe (drewno) zaleca się stosowanie stali żaroodpornych (gatunek 1.4828) o grubościach ścianki 0,8 – 1,0mm. Takie wkłady kominowe będą zarówno dobrze chronić przed działaniem agresywnego kondensatu, jak również wytrzymają wysoką temperaturę.

Podsumowanie


Kominy stalowe i ceramiczne mają porównywalne walory użytkowe - stal kwasoodporna, kamionka kwasoodporna i ceramika szamotowa są w równym stopniu niewrażliwe na agresywne spaliny nowoczesnych kotłów. Z oczywistych powodów te rozwiązania różnią się sposobem wykonania komina, przy czym w tej materii komin stalowy (lub wkład) wyraźnie wygrywa z cięższym ceramicznym. Ale nie każdemu podoba się industrialna estetyka stali i pozostaje wtedy tradycyjnie prezentujący się komin ceramiczny. 

Komin nie należy jednak do tych elementów domu, które montuje się dla urody. Musi on przede wszystkim spełniać stawiane mu wymagania - skutecznie i sprawnie odprowadzać produkty spalania. A to, jaki to ma być system kominowy - ze stali czy z ceramiki - szczególnie, gdy ma być instalowany w domu już istniejącym, powinno wynikać z warunków technicznych. Wiadomo, że najlepiej znaleźć najkorzystniejszy kompromis między jak najmniejszą „dewastacją" domu a skutecznością danego rozwiązania.